Botanik & Flora verified Ulusal & Uluslararası Hakemli Araştırma Makalesi • 2011 • schedule 6 dk okuma

The Flora of Hasan (Aksaray Region, Turkey) Mountain

Hasan Dağı (Aksaray Bölgesi) Florası ve Taksonomik Dağılımı

Araştırmacı / Yazar(lar) Dr. İsa Başköse, Prof. Dr. Hüseyin Dural

school Dr. Öğr. Üyesi İsa Başköse AVESİS open_in_new school Prof. Dr. Hüseyin Dural YÖK Akademik open_in_new

Yayımlandığı Dergi & Cilt Biological Diversity and Conservation (BioDiCon) Cilt 4, Sayı 2 • s. 150-171

Bağlı Kurumlar / Enstitüler

Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü, Konya
Aksaray Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü

Doğrulama & DOI check Açık Erişim

menu_book Orijinal Akademik Yayını Aç open_in_new RG ResearchGate

Paylaş: share 𝕏

science

1.415 Toplanan Bitki Örneği

local_florist

725 Tespit Edilen Takson

eco

%13,5 Nadir Endemizm Oranı

landscape

1.750 m Doğal Meşe Rakım Sınırı

lightbulb

Bu Araştırmadan Sade Dille Ne Anlamalıyız?

Hasan Dağı çıplak bir taş yığını değil; bünyesinde 725 farklı bitki türünü barındıran devasa bir doğal botanik bahçesidir.
Bu bitkilerin 98 tanesi (%13,5) yalnızca Türkiye’ye ve bu coğrafyaya özgüdür (dünyanın başka hiçbir yerinde kendiliğinden yetişmez).
Dağın 1.750 metre yüksekliğine kadar olan yamaçları eskiden gür meşe ormanlarıyla kaplıydı. Bugün ağaçlandırma yaparken yabancı türler yerine meşe dikmek, dağın asıl öz kimliğini geri kazandırmaktır.

verified

RESMÎ DERNEK POLİTİKASI & STRATEJİ

Bizim Açımızdan: Bu Araştırma Sahada Ne İfade Ediyor?

Saha Protokolü Referansı

Bu makale, Hasandağı Ağaçlandırma Derneği olarak sahamızdaki tür tercihini ve dikim rakımlarını doğrudan belirleyen temel başvuru kaynağımızdır.

Kulaktan dolma veya ticari fidan dikimleri yerine; Dr. Başköse ve Prof. Dr. Dural’ın sahadan bizzat topladığı 1.415 örneğin kanıtladığı gibi, Hasan Dağı’nın asıl yerli sahibi Tüylü Meşe (Quercus pubescens) ve İran-Turan elementleridir. Derneğimiz, 1.750 metre kotuna kadar olan volkanik yamaçlarda meşe palamudu tohumlama ve meşe tüplü fidan dikimlerine ağırlık vermektedir. Çünkü bu bilimsel araştırma, meşenin Hasan Dağı’nın bozulmuş orman örtüsünü onarabilecek en köklü ve ekolojik olarak uyumlu tür olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Dernek olarak amacımız, araştırmada belirtilen %13,5’lik endemik tür havuzunu erozyondan ve aşırı otlatmadan koruyarak güvenli yeşil koridorlar oluşturmaktır.

Hasandağı Ağaçlandırma Derneği'nin 3 Temel Saha İlkesi:

Saha Fidan Tercihi 1.750 m altına kadar Tüylü Meşe, Mazı Meşesi ve kurakçıl çalı birlikleri önceliklendirilir.

Endemik Koruma Kuşağı %13,5 oranındaki endemik bitki habitatları dikim şenliklerimizde koruma altına alınır.

Mikro-Klima Restorasyonu Tahrip edilen meşe örtüsü rehabilite edilerek taban suyu buharlaşması önlenir.

article

Makalenin Orijinal Bilimsel Özeti (Abstract)

“Bu çalışmada Hasan Dağı’nın Aksaray ili sınırlarında kalan volkanik topoğrafyasının florası araştırılmıştır. 2007-2009 vejetasyon dönemlerinde yapılan arazi çalışmalarında 1.415 bitki örneği toplanmış, teşhisler sonucunda 80 familya ve 356 cinse ait 725 takson (547 tür, 114 alttür, 64 varyete) belirlenmiştir. Toplam taksonların 98 tanesi (%13,5) Türkiye için endemiktir. Fitocoğrafik bölgelere göre dağılımda İran-Turan elementleri 176 takson (%24,3) ile ilk sırayı alırken, Akdeniz elementleri 53 takson (%7,3), Avrupa-Sibirya elementleri 42 takson (%5,8) ile temsil edilmektedir. Takson sayısı bakımından en zengin familyalar Asteraceae (92), Fabaceae (65), Poaceae (58), Brassicaceae (52) ve Lamiaceae (49) olarak kaydedilmiştir.”

task_alt

Araştırmanın Kanıtladığı Önemli Bulgular

check_circle Hasan Dağı volkanik habitatında 80 familya ve 356 cinse ait tam 725 takson yaşamaktadır.
check_circle Bölgedeki endemizm oranı %13,5 olup, Türkiye ortalamasına yakın çok değerli bir gen havuzudur.
check_circle İran-Turan fitocoğrafik elementleri (%24,3) baskın olup, dağın kuraklığa ve karasal bozkır iklimine adapte türleri barındırdığını teyit eder.
check_circle Dağın 1.750 metre rakımına kadar meşe (özellikle Quercus pubescens ve Quercus trojana) formasyonlarının doğal yayılış gösterdiği belgelenmiştir.
check_circle Aşırı otlatma ve odun kesimi nedeniyle meşe ormanlarının bozulduğu ve antropojenik step örtüsünün genişlediği gözlemlenmiştir.

help_outline

Merak Edilenler & Sıkça Sorulan Sorular

S: Neden Hasan Dağı’na her ağaç değil de özellikle Meşe dikilmelidir?

Çünkü biyolojik araştırmalar Hasan Dağı’nın 1.750 metreye kadar doğal meşe kuşağı olduğunu kanıtlamıştır. Meşe, derin kazık kökleriyle volkanik tüf katmanlarını tutar, yaz kuraklığına en yüksek direnci gösterir ve bölgenin endemik florasını korur.

S: Endemizm oranı %13,5 ne anlama gelmektedir?

Hasan Dağı’nda yaşayan her 100 bitki türünden yaklaşık 14 tanesinin yeryüzünde sadece Anadolu topraklarında ve bu volkanik dağda yetiştiğini gösterir. Bu durum bölgeyi uluslararası düzeyde korunması gereken bir biyoçeşitlilik merkezi yapar.

link