Aşıklı Höyük
Orta Anadolu’nun İlk Köyü ve Tıp Tarihindeki İlk Cerrahi Operasyon
Melendiz Çayı’nın kıyısında kurulan Aşıklı Höyük, insanlığın avcı-toplayıcılıktan tarım ve hayvancılığa adım attığı ilk dönemi temsil eder. Arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan yaklaşık 20-25 yaşlarında bir kadına ait kafatasında yapılan başarılı trepanasyon (beyin ameliyatı) deliği ve kadının bu ameliyattan sonra bir süre daha yaşamış olması, tıp tarihinin en sansasyonel keşiflerinden biri olarak kabul edilmiştir (Kafatası Aksaray Müzesi’nde sergilenmektedir). Höyükte kerpiçten yapılmış birbirine bitişik yuvarlak ve dörtgen tabanlı ilk ev modelleri modern bir ahşap koruma örtüsü altında sergilenmektedir.
Tarihçe ve Arkeolojik Kazılar
Höyükte yaklaşık 1.000 yıl boyunca kesintisiz bir yaşam sürmüş; insanlar taban tabana bitişik, kapısı olmayan ve çatıdan merdivenle girilen kerpiç konutlar inşa etmiştir. Evlerin tabanları kireç sıvalı olup, taban altına ölüler hocker (ana rahmindeki cenin) pozisyonunda gömülmüştür. Kazılarda bulunan ve bugün Aksaray Müzesi’nde sergilenen genç bir kadına ait trepanasyonlu kafatası; Hasandağı obsidyeninden yapılmış mikrolit cerrahi bıçaklarla kafatasında hassas bir delik açıldığını ve kemik dokusunun iyileşme belirtisi göstermesiyle kadının bu zorlu operasyondan sonra en az 10 gün yaşadığını ortaya koymuştur.
Mimari Özellikler ve Önemli Bölümleri
Sokaksız, birbirine bitişik nizamda inşa edilen evler savunma avantajı sağlamıştır. Girişler damlardaki ahşap merdiven açıklıklarından yapılmaktadır.
Konut tabanları sıkıştırılmış kil ve kireç harcıyla sıvanmış, kireç yüzeyler zaman zaman kırmızı aşı boyasıyla boyanarak ritüel alanlarına dönüştürülmüştür.
Arkeolojik katmanların yağmur ve rüzgardan korunması amacıyla inşa edilen modern ahşap koruma çatısı altında orijinal kazı katmanları gezilebilmektedir.
Ziyaretçilerin 10.500 yıl önceki yaşamı deneyimlemesi için antik teknik ve kerpiç harçlarla yeniden inşa edilmiş birebir ölçekli deneysel Aşıklı evleri.
Hasandağı Volkanı ile Ekolojik ve Jeolojik Bağı
Aşıklı Höyük halkının günlük yaşamında ve avcılıkta kullandığı aletlerin %95’ten fazlası Hasandağı ve Nenezi Dağı volkanik obsidyenlerinden (doğal volkanik cam) üretilmiştir. Hasandağı’nın volkanik patlamaları sayesinde saçılan obsidyen madeni, Aşıklı insanı tarafından işlenmiş ve tüm Yakındoğu ticaret ağlarına ihraç edilmiştir.
Derneğimizin Misyonu: Hasandağı çevresindeki bu paha biçilmez antik alanları erozyondan, selden ve çölleşmeden korumak için endemik meşe ve karaçam fidanlarıyla yeşil bir kalkan örüyoruz.
İnteraktif Konum ve Keşif Haritası
Fotoğraf Galerisi ve Arşiv Belgeleri
Aşıklı Höyük Arkeolojik Kazı Alanı
Melendiz kıyısındaki koruma çatısı altında sergilenen 10.500 yıllık neolitik mimari katmanları.
Deneysel Neolitik Kerpiç Köy
Ziyaretçilerin içine girebildiği, orijinal tekniklerle yapılmış kerpiç konutlar ve avlu rekonstrüksiyonu.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Evet, Aşıklı Höyük T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı bir ören yeridir ve MüzeKart sahipleri ücretsiz gezebilir.
Trepanasyonlu kafatası koruma amacıyla Aksaray Müzesi’nde özel iklimlendirilmiş vitrinde sergilenmektedir. Höyükte ise bu operasyonun yapılış yöntemini ve kullanılan Hasandağı obsidyen bıçaklarını anlatan panolar bulunmaktadır.
Aşıklı Höyük (M.Ö. 8500), Çatalhöyük’ten (M.Ö. 7100) yaklaşık 1.500 yıl daha eskidir. Anadolu’da avcılık-toplayıcılıktan köylü tarım toplumuna geçişin ilk aşamasını Aşıklı Höyük temsil eder.